De longen en het hart zijn fundamenteel met elkaar verbonden en werken samen.1 COPD verhoogt het risico op zowel long- als hartaandoeningen, waaronder COPD-longaanvallen, hartaandoeningen en overlijden als gevolg hiervan. Bij COPD-patiënten wordt dit verhoogde risico op long- en hartaandoeningen 'cardiopulmonaal risico' genoemd.2-7
Proactieve behandeling van uw COPD-patiënten kan longaanvallen voorkomen en de mortaliteit verminderen door het cardiopulmonale risico aan te pakken.7-10 Met het in kaart brengen van risicofactoren en een proactieve behandeling verbetert u mogelijk de prognose door het voorkomen van longaanvallen.
© 2024, Springer Nature
COPD-geassocieerd cardiopulmonaal risico
Prof. Frits Franssen vertelt onder andere over de Nederlandse EXACOS-CV studie36. In dit onderzoek werd bij nieuwe COPD patiënten al na de eerste longaanval een verhoogd risico op ernstige cardiovasculaire events waargenomen:
Vraag de infographic van de EXACOS-CV studie aanIn deze video:
Wordt het begrip cardiopulmonaal risico geïntroduceerd.
Wordt kort de Nederlandse EXACOS-CV studie aangehaald.
Wordt opgeroepen tot een meer proactieve houding als het gaat om COPD behandeling.
Elke longaanval telt
Longaanvallen komen vaak voor bij COPD-patiënten, maar ze worden nog steeds onvoldoende herkend, onvoldoende gerapporteerd en onvoldoende behandeld.12-14 En de impact van longaanvallen reikt verder dan de longen.4
- Classificatie van longaanvallen
- Kwaliteit van leven
- Longfunctie
- Cardiovasculaire (CV) events
- Ziekenhuisopnames en overlijden
Longaanvallen zijn een kortdurende verergering van één of meer COPD-symptomen waarvoor aanvullende therapie nodig is13
Volgens het Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD) kunnen longaanvallen worden gecategoriseerd als mild (behandeld met alleen kortwerkende bèta-agonisten (SABA's)), matig-ernstig (behandeld met SABA's plus antibiotica en / of orale corticosteroïden) of ernstig (waarvoor ziekenhuisopname of een bezoek aan de eerste hulp nodig is).15
Een voorgeschiedenis van longaanvallen is de sterkste voorspeller voor toekomstige longaanvallen, met een impact die ook verder kan reiken dan de longen.10,15
Wereldwijd zijn er ongeveer 392 miljoen mensen met COPD.16 Het gemiddelde jaarlijkse aantal COPD-longaanvallen per patiënt is wereldwijd groter dan 0,5 per jaar.3,17-22
Meer dan 70% van de patiënten met COPD ervaart binnen de eerste drie jaar na de diagnose minstens één longaanval.17,23-25
Longaanvallen zijn geassocieerd met een slechtere kwaliteit van leven en meer angst en depressie bij COPD-patiënten25,26
Bij COPD-patiënten die een matige tot ernstige longaanval doormaakten, werd een klinisch relevante verslechtering van de kwaliteit van leven waargenomen.25
Ondanks het klinische en economische belang worden COPD-longaanvallen vaak onvoldoende voorkomen en onderbehandeld.12
COPD heeft een aanzienlijke psychologische impact op de mensen om wie het gaat. Uit een Pools onderzoek bleek dat bij patiënten met frequente COPD-longaanvallen met chronische bronchitis meer depressie en angst voorkwam.26
Slechts één matig-ernstige longaanval kan al leiden tot achteruitgang van de longfunctie27,28
Uit onderzoek is gebleken dat een enkele matig-ernstige longaanval de snelheid van de achteruitgang van de longfunctie verdubbelt.27
Er zijn patiënt cases gedocumenteerd waarbij de longfunctie zich in de eerste acht weken na een longaanval niet herstelde tot het niveau van vóór de longaanval.2
Een verhoogd risico op CV-events, zoals een hartaanval en verslechtering van hartfalen, kan tot een jaar aanhouden als gevolg van schade door COPD-longaanvallen15
Hart- en vaatziekten en COPD komen vaak samen voor en hart- en vaatziekten verhogen het risico op overlijden bij COPD- patiënten.4
Sterfte als gevolg van een cardiovasculair gerelateerde oorzaak, vormt een aanzienlijk deel van de gemelde doodsoorzaken bij patiënten met COPD, vooral bij de mildere vormen van de ziekte.4
Het risico op overlijden (alle oorzaken) is aanzienlijk verhoogd in de eerste 30 dagen na zowel matige als ernstige COPD-longaanvallen.5
Na een ernstige longaanval blijft het risico op overlijden minimaal 12 maanden verhoogd.15
Na een longaanval is er een verhoogd risico op een breed scala aan CV-events, waaronder acuut coronair syndroom, decompensatie van hartfalen, aritmieën vervangen door: hartfalen, hartritmestoornissen, aritmieën, longembolie, pulmonale arteriële hypertensie en beroerte.15
Longaanvallen vergroten het risico op toekomstige ziekenhuisopnames en overlijden door COPD3
Patiënten met COPD sterven aan zowel respiratoire als niet-respiratoire oorzaken, inclusief CV-gerelateerde oorzaken.29
Slechts één matig-ernstige longaanval wordt al verband gebracht met een toename van het risico op ziekenhuisopname met 21%.6
De ernst van COPD en de frequente en ernst van longaanvallen hangen allemaal samen met een verhoogd mortaliteitsrisico.6
Slechts 50% van de patiënten was nog in leven 3,6 jaar na hun eerste ernstige longaanval.3***
Classificatie van longaanvallen
Longaanvallen zijn een kortdurende verergering van één of meer COPD-symptomen waarvoor aanvullende therapie nodig is13
Volgens het Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease (GOLD) kunnen longaanvallen worden gecategoriseerd als mild (behandeld met alleen kortwerkende bèta-antagonisten (SABA's)), matig-ernstig (behandeld met SABA's plus antibiotica en / of orale corticosteroïden) of ernstig (waarvoor ziekenhuisopname of een bezoek aan de eerste hulp nodig is).15
Een voorgeschiedenis van longaanvallen is de sterkste voorspeller voor toekomstige longaanvallen, met een impact die ook verder kan reiken dan de longen.10,15
Wereldwijd zijn er ongeveer 392 miljoen mensen met COPD.16 Het gemiddelde jaarlijkse aantal COPD-longaanvallen per patiënt is wereldwijd groter dan 0,5 per jaar.3,17-22
Meer dan 70% van de patiënten met COPD ervaart binnen de eerste drie jaar na de diagnose minstens één longaanval.17,23-25
Kwaliteit van leven
Longaanvallen zijn geassocieerd met een slechtere kwaliteit van leven en meer angst en depressie bij COPD-patiënten25,26
Bij COPD-patiënten die een matige tot ernstige longaanval doormaakten, werd een klinisch relevante verslechtering van de kwaliteit van leven waargenomen.25
Ondanks het klinische en economische belang worden COPD-longaanvallen vaak onvoldoende voorkomen en onderbehandeld.12
COPD heeft een aanzienlijke psychologische impact op de mensen om wie het gaat. Uit een Pools onderzoek bleek dat bij patiënten met frequente COPD-longaanvallen met chronische bronchitis meer depressie en angst voorkwam.26
Lungfunctie
Slechts één matig-ernstige longaanval kan al leiden tot achteruitgang van de longfunctie27,28
Uit onderzoek is gebleken dat een enkele matig-ernstige longaanval de snelheid van de achteruitgang van de longfunctie verdubbelt.27
Er zijn patiënten gedocumenteerd waarbij de longfunctie zich in de eerste acht weken na een longaanval niet herstelde tot het niveau van vóór de longaanval.2
Cardiovasculaire (CV) events
Een verhoogd risico op CV-events, zoals een hartaanval en verslechtering van hartfalen, kan tot een jaar aanhouden als gevolg van schade door COPD-longaanvallen15
Hart- en vaatziekten en COPD komen vaak samen voor en hart- en vaatziekten verhogen het risico op overlijden bij COPD- patiënten.4
Mensen met COPD sterven vaak aan cardiovasculaire oorzaken, vooral bij de mildere vormen van COPD.4
Het risico op overlijden (alle oorzaken) is aanzienlijk verhoogd in de eerste 30 dagen na zowel matige als ernstige COPD-longaanvallen.5
Na een ernstige longaanval blijft het risico op overlijden minimaal 12 maanden verhoogd.15
Na een longaanval is er een verhoogd risico op een breed scala aan CV-events, waaronder acuut coronair syndroom, decompensatie van hartfalen, aritmieën, longembolie, pulmonale arteriële hypertensie en beroerte.15
Ziekenhuisopnames en overlijden
Longaanvallen vergroten het risico op toekomstige ziekenhuisopnames en overlijden door COPD3
Patiënten met COPD sterven aan zowel respiratoire als niet-respiratoire oorzaken, inclusief CV-gerelateerde oorzaken.29
Slechts één matig-ernstige longaanval wordt in verband gebracht met een toename van het risico op ziekenhuisopname met 21%.6
De ernst van COPD en de frequente en ernst van longaanvallen hangen allemaal samen met een verhoogd mortaliteitsrisico.6
Slechts 50% van de patiënten was nog in leven 3,6 jaar na hun eerste ernstige longaanval.3***
Overweeg een meer proactieve interventie vóór de volgende longaanval van uw patiënt
Vraag de signaleringswijzer aanInzicht in de voorgeschiedenis van longaanvallen bij een patiënt, is de beste manier om toekomstig risico op nieuwe longaanvallen te voorspellen10. De signaleringswijzer kan uw patiënten helpen om hun COPD-symptomen te herkennen. Dit kan helpen om verslechtering bij COPD-patiënten vroegtijdig te signaleren en de behandeling hierop aan te passen indien nodig.
Het longaanval actieplan is het persoonlijk plan van uw patiënt. U vult samen met de patiënt in wat hij of zij kan doen bij toenemende klachten die kunnen leiden tot een longaanval. Spreek alle fases door en maak duidelijke afspraken. Bekijk bij elk consult of het actieplan nog actueel is of moet worden aangepast. Het actieplan stimuleert en helpt het zelfmanagement.
